Uwahoze ari Peresida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yahanishijwe igihano cy'urupfu n'urukiko rwa Gisirikare muri RDC.
Urukiko rw’ingabo rwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) rwemeje ku wa 30 Nzeri 2025 ko rwakatiye igihano cy’urupfu uwahoze ari Perezida w’iki gihugu, Joseph Kabila. Uru rubanza rwasomwe i Kinshasa rwerekanye ko Kabila yahamijwe ibyaha bikomeye birimo ubugambanyi, ibikorwa by’intambara, ubwicanyi, gutoteza no gufatanya n’imitwe yitwaje intwaro mu guhungabanya umutekano w’igihugu.
Uko urubanza rwagenze
Kabila ntiyitabiriye urubanza, bityo rukaba rwaraburanishijwe adahari (in absentia). Abacamanza bavuze ko hari ibimenyetso byerekana ko yafatanyije n’umutwe wa M23 mu bikorwa by’intambara byashegeshe uburasirazuba bwa Congo. Urukiko rwakomeje rwemeza ko icyaha cya “guhungabanya igihugu” gikwiye guhanirwa igihano cy’ubukana bwose giteganywa n’amategeko y’ingabo.
Ibihano byiyongera
Uretse igihano cy’urupfu, Kabila yategetswe kwishyura amafaranga y’inyongera yagenwe nk’indishyi ku gihugu n’intara zahuye n’ingaruka z’ibikorwa byashinjwe. Urukiko rwavuze kandi ko hakenewe ko ashyikirizwa ubutabera mu buryo bwihuse kugira ngo umwanzuro wubahirizwe.
Impaka n’ibibazo byibajijwe
Icyo gihano cyateje impaka ku rwego rw’imbere mu gihugu no hanze yacyo. Abasesenguzi bavuga ko iki gikorwa gishobora kurushaho gukongeza umwuka mubi wa politiki, cyane ko Kabila akiri umunyapolitiki ukomeye mu gihugu. Abandi bakemeza ko urubanza rushobora kugaragara nk’uburyo bwa politiki bwo guca intege abashyigikiye uwahoze ari Perezida.
Hari kandi ibibazo ku ishyirwa mu bikorwa ry’igihano cy’urupfu, kuko nubwo amategeko ya RDC acyemera icyo gihano, kuva mu 2003 nta muntu n’umwe uricirwa ku mugaragaro. Byongeye, mu 2024 higeze kongera kuvugwa ko igihano cy’urupfu gishobora kugaruka mu gihe cy’intambara n’iterabwoba, ariko ntibiramenyekana niba kizashyirwa mu bikorwa kuri Kabila.
Icyo bivuze ku buzima bwa politiki ya Congo
Uyu mwanzuro ushobora kugira ingaruka zikomeye ku ishusho ya politiki ya Congo. Hari ababona ibi nk’ukwerekana ubushake bwo kurwanya ubugambanyi n’umutekano muke, mu gihe abandi babona ari inzira yo guhatira abavuga ko batarahagaritse politiki kureka ibikorwa byabo.
Icyizere cy’abaturage ndetse n’uko amahanga azakira iki cyemezo bigomba gukurikiranwa hafi, kuko bishobora kugira uruhare runini mu buryo Congo izakomeza kugendera ku mahame y’ubutabera no ku mikoranire n’ibindi bihugu.
Comments